Bắt đầu từ mục tiêu, không từ thứ hạng
Ba mục tiêu khác nhau dẫn tới ba lựa chọn khác nhau:
- Cần bài để đủ điều kiện — bảo vệ luận án, nộp hồ sơ có hạn. Ở đây thời gian xử lý và việc tạp chí có nằm trong danh mục được công nhận là hai tiêu chí quan trọng nhất.
- Muốn công trình tới đúng người — những nhà nghiên cứu làm cùng hướng. Ở đây phạm vi độc giả quan trọng hơn thứ hạng chung.
- Muốn tác động rộng — tới người làm thực tiễn, tới người hoạch định chính sách. Có khi một tạp chí chuyên ngành hẹp lại tới đúng đối tượng hơn một tạp chí đa ngành lớn.
Cách kiểm phạm vi có khớp không
Một mẹo đơn giản và rất hiệu quả: xem danh mục tài liệu tham khảo của chính bài bạn. Nếu bạn trích dẫn nhiều bài từ một tạp chí, khả năng cao bài của bạn thuộc phạm vi tạp chí đó và độc giả ở đó quan tâm tới nó.
Ngược lại, nếu danh mục của bạn không có bài nào từ tạp chí bạn định gửi, hãy xem lại — đây là nguyên nhân bị loại ở khâu sàng lọc của tòa soạn.
Những thông tin nên tra trước khi gửi
- Phạm vi và loại bài tạp chí nhận. Có tạp chí không nhận nghiên cứu tình huống, có nơi không nhận tổng quan.
- Thời gian xử lý. Nhiều tạp chí công bố số liệu này.
- Chính sách phí và chính sách miễn giảm.
- Tạp chí có nằm trong danh mục mà cơ sở đào tạo hoặc hội đồng ngành của bạn công nhận không.
- Hướng dẫn cho tác giả — độ dài, cấu trúc, chuẩn trích dẫn, định dạng hình.
- Chính sách về dữ liệu và mã lệnh, và về việc dùng công cụ tạo văn bản.
Tạp chí trong nước hay quốc tế
Câu hỏi này không có đáp án chung. Vài điểm để cân nhắc:
- Nghiên cứu về bối cảnh trong nước, phục vụ người làm thực tiễn trong nước, thì tạp chí trong nước có khi tới đúng độc giả hơn.
- Nghiên cứu có tính phương pháp hoặc kết quả áp dụng rộng thì tạp chí quốc tế mở rộng tác động.
- Yêu cầu của hồ sơ bạn đang chuẩn bị có thể quy định loại tạp chí — hãy đọc kỹ.
- Với bài đầu tiên, một tạp chí trong nước có bình duyệt thường cho phản hồi sát bối cảnh và quy trình nhanh hơn.
Cảnh giác với tạp chí thiếu uy tín
Dấu hiệu: thư mời gửi bài hàng loạt với lời lẽ tâng bốc; hứa đăng trong vài ngày; phạm vi ngành rộng bất thường; ban biên tập không tra được thông tin hoặc gồm những người không biết mình có tên trong đó; phí cao kèm cam kết đăng; trang thông tin sơ sài, thiếu địa chỉ tòa soạn rõ ràng.
Đăng ở những nơi này vừa tốn tiền vừa thường không được công nhận, và còn ảnh hưởng tới uy tín của bạn khi người khác đọc danh mục công trình. Trước khi gửi, hãy hỏi người hướng dẫn hoặc đồng nghiệp có kinh nghiệm.
Nếu bị từ chối
Nếu bị loại ở khâu sàng lọc vì lệch phạm vi, hãy chọn lại nơi gửi cho đúng — thường không cần viết lại bài. Nếu bị từ chối sau bình duyệt, hãy dùng nhận xét để sửa trước khi gửi nơi khác; nhiều khi cùng một người được mời bình duyệt lại ở tạp chí kế tiếp.
Lưu ý: quy định pháp luật và chính sách nêu trong bài do cơ quan có thẩm quyền ban hành và có thay đổi theo thời gian. Bài viết chỉ mô tả cách làm thường gặp; trước khi ra quyết định có ràng buộc pháp lý hoặc tài chính, hãy đối chiếu văn bản hiện hành và hỏi cơ quan có thẩm quyền hoặc người có chuyên môn.
